Wyszukaj na stronie
Polski

Miasto pod miastem

Data dodania: 25 września 2017
„Miasto pod miastem. Weekend z Archeologią 2017” sobota: 9 września 2017 (godz. 11.00-18.00) niedziela: 10 września 2017 (godz. 12.00-17.00) miejsce: Gdańsk – plac przy ulicy Rycerskiej 9 impreza niebiletowana organizator: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku koordynator wydarzenia: Ewelina Drozd-Wadyl (MAG) Wpisując się w tegoroczne hasło Europejskich Dni Dziedzictwa 2017 – Krajobraz Dziedzictwa - Dziedzictwo krajobrazu zaplanowaliśmy wydarzenie, które miało przybliżyć mieszkańcom Gdańska i regionu dziedzictwo archeologiczne Pomorza oraz podkreślić ważną rolę archeologii w poznawaniu przeszłości. Przedstawiliśmy możliwości odtwarzania historii dzięki pozyskanym zabytkom oraz nowoczesnym metodom badawczym i pomiarowym. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku (MAG) zorganizowało imprezę na placu przy ul. Rycerskiej, miejscu historycznie związanym z najstarszymi dziejami miasta, gdzie znajdował się gród gdański a potem zamek krzyżacki. Naszym zamiarem było zachęcenie uczestników do odkrywania lokalnego dziedzictwa i odkrywania przeszłości, do aktywnej postawy dbałości o wspólną historyczną przestrzeń, szczególnie tą objętą ochroną konserwatorską. Ponadto przedstawiliśmy archeologię jako naukę interdyscyplinarną korzystającą z metod badawczych innych dziedzin. Dzięki temu mogliśmy wprowadzać odbiorców w tajniki wiedzy z zakresu między innymi geografii, biologii, antropologii, chemii czy historii. Do udziału w imprezie organizowanej przez Muzeum zaprosiliśmy inne jednostki kultury oraz instytucje związane z Pomorzem i archeologią. Były to: - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku - Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu - Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku - Faktoria w Pruszczu Gdańskim - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku Silne wsparcie udzieliło Koło Naukowe Studentów Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego oraz zaproszone Koło Studentów Archeologii Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika. Impreza podzielona została na część warsztatowo-edukacyjną dostępną dla odbiorców przez cały czas trwania wydarzenia oraz prelekcyjną w dwóch blokach od godz. 12.00 do 15.00 w sobotę i niedzielę. Część warsztatowa przeznaczona była dla wszystkich grup wiekowych. Prowadzący zajęcia dostosowywali przekazywane treści do wieku zainteresowanych. Konserwatorzy zabytków, archeolodzy, rysownicy zabytków i pracownicy pracowni pomiarowej a także antropolog odpowiadali na liczne pytania, opowiadali o swojej pracy w Muzeum i udzielali szczegółowych wyjaśnień. Dodatkowo dzieciom i młodzieży dano możliwość zdobycia Dyplomu Młodego Archeologa. Przygotowano kartę egzaminacyjną przeznaczoną do zbierania pieczątek po wykonaniu zadania i zaakceptowaniu go przez obsługujących poszczególne stanowiska warsztatowe. Aby otrzymać Dyplom należało zebrać przynajmniej 5 pieczątek z 11 możliwych. Dziesięć stanowisk egzaminacyjnych przygotowało Muzeum Archeologiczne w Gdańsku. Były to: Pod szkiełkiem! – warsztaty konserwatorskie, gdzie można było m.in. obserwować pod mikroskopem próbki oryginalnych dawnych tkanin, skór, włókien roślinnych i pochodzenia zwierzęcego, obejrzeć dawne buty, ich współczesne rekonstrukcje, rozwiązywać łamigłówki konserwatorskie. Ceramiczne puzzle – zajęcia związane z rekonstrukcją naczyń ceramicznych oraz wstępną obróbką konserwatorską, szlifowanie gipsowych naczyń. Tajniki ceramiki – zajęcia z archeologiem polegające na wypełnieniu specjalnej karty zabytku ceramicznego z opisem jego wyglądu, struktury i fragmentu naczynia wraz z możliwością narysowania zachowanego elementu. Teczka archeologa – to miejsce stricte związane z archeologią. Tu w piasku przygotowane zostały obiekty: palenisko, mur, obiekt kamienny. Zadaniem było stworzenie karty obiektu archeologicznego wraz z narysowaniem go oraz obmierzeniem, podaniem dokładnych wymiarów przy wykorzystaniu niwelatora i łaty. Było to jedno z najtrudniejszych zadań, jednak cieszyło się dużym powodzeniem. Wyższy stopień trudności stanowił wyzwanie dla młodszych dzieci a udana realizacja zadania dawała widoczną satysfakcję. Porachujmy kości (projekt ossuarium) – autorski projekt dr Aleksandry Pudło przybliżający zadania antropologii i jej roli w badaniu przeszłości. Stary młyn – stanowisko, na którym znajdowały się żarna nieckowate, a dzieci miały możliwość ucierania kamiennym rozcieraczem zboża na mąkę. Mali odkrywcy – to stanowisko przeznaczone było dla najmłodszych. W piaskownicy ukryte zostały zabytki, detale architektoniczne, murki i drewniana podłoga. Dzieci miały za zadanie znaleźć i oczyścić swoje odkrycia. Rysunki naskalne – w specjalnie stworzonej jaskini dzieci tworzyły własne malowidła naskalne. Gry dziecięce – stanowisko związane z obrazem Breugla, na którym należało odszukiwać wybrane fragmenty związane z dawnymi zabawami. Prócz tego można było tu uszyć szmacianego kotka na wzór średniowiecznej zabawki odnalezionej podczas badań archeologicznych w Gdańsku, będącej eksponatem na wystawie stałej w Domu Przyrodników (siedzibie głównej MAG). Szyciem zabawek zajmowały się całe rodziny. Farby i kredki – warsztaty tworzenia i ozdabiania tarcz rycerskich wykonanych z papieru oraz zdobienia lnianych toreb poprzez odciskanie własnoręcznie zaprojektowanego i wykonanego wzoru. Dodatkowe stanowisko – Piękni od zawsze – prowadzone było przez zaprzyjaźnioną z MAG Agnieszkę Maślakiewicz zajmującą się rekonstrukcją historyczną. Podczas tych warsztatów można było rozpoznawać zapachy składników i surowców używanych w dawnej kosmetyce, stworzyć czernidło czy mydełko z wybranymi przez siebie składnikami roślinnymi. Według ogólnych szacunków dzieci pobrały 300 kart egzaminacyjnych; wręczono ponad 200 Dyplomów Młodego Archeologa. Dodatkowym stoiskiem MAG była ciesząca się ogromnym powodzeniem „Szafa gdańska” – miejsce, w którym można było przymierzać dawne stroje, kolczugi lub hełmy oraz wykonać zdjęcie na tle naszej średniowiecznej „ścianki” z możliwością otagowania zdjęć i umieszczenia ich w sieci ze znacznikami EDD. Stoiska zaproszonych jednostek i instytucji również niosły ze sobą szereg aktywności: Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku zaprezentowało ramię FARO, czyli skaner 3D do wykonywania dokumentacji trójwymiarowej oraz gogle Virtual Reality, dzięki którym poruszając się w wirtualnej rzeczywistości można było zanurzyć się w wodach Zatoki Gdańskiej i przyjrzeć bliżej podwodnym stanowiskom archeologicznym. Dostępne były także tablety z aplikacjami NMM. Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu prezentowało swoje publikacje oraz stanowisko z zabawami i grami dla najmłodszych. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku przyjechało z wielkoformatowymi (4x4 m i 2x2 m) grami planszowymi o sztućcach i historii osadnictwa w Słupsku, promując swoje zbiory, kolekcję Witkacego oraz działalność wystawienniczą. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku promował swoją działalność wraz z działem archeologicznym opowiadając m.in. o pozwoleniach na przeprowadzenie badań czy opowiadając jak postępować przy poszukiwaniach, odkrytych skarbach i prawach znalazcy zabytku. Faktoria w Pruszczu Gdańskim przygotowała gry i zabawy plebejskie oraz lepienie naczyń glinianych. Członkowie Koła Naukowego Studentów Archeologii UMK opowiadali o swojej działalności, prezentowali publikacje macierzystej jednostki, prowadzili również warsztaty dla najmłodszych uczestników naszej imprezy. Zarówno w sobotę jak i w niedzielę w osobnym namiocie prowadzone były wykłady. Z założenia pomyślane były jako prelekcje, które w łatwy i zrozumiały sposób przedstawiają zagadnienia związane z archeologią, historią i ochroną zabytków archeologicznych. Wystąpienia te przygotowane były z myślą o dorosłych odbiorcach i młodzieży. Tematy wykładów: mgr Ewa Adamska-Grzymała (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku) – Przypadkiem! Bezcenne znaleziska archeologiczne mgr Iwona Pomian (Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku) – Nasze wraki w waszych wodach – Konwencja UNESCO o ochronie podwodnego dziedzictwa kulturowego Paryż 2001 mgr Zbigniew Misiuk (Narodowy Instytut Dziedzictwa) – Mierzwa i srebro – życie codzienne w Gdańsku przedkrzyżackim dr Mirosław Marcinkowski (Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu) – Słów kilka o szczoteczkach do zębów dr Aleksandra Pudło, mgr Maciej Szyszka (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku) – Ossuarium jako element krajobrazu antropologicznego, archeologicznego i historycznego mgr Adam Ostasz (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku) – Osada z okresu rzymskiego na szlaku bursztynowym w Lipiankach Agnieszka Maślakiewicz (Kram Ines i Flókiego) – Makijaż i higiena w wiekach dawnych dr Piotr Fudziński (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku) – Jak żyli mieszkańcy Juszkowa koło Pruszcza Gdańskiego 2500 lat temu? dr Sławomir Wadyl (Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego) – Zaskakujące znalezisko z wczesnego okresu wędrówek ludów z Gdańska mgr Agnieszka Kowalska (Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków) – Znalazłem skarb i co dalej? Czy w Polsce można legalnie poszukiwać zabytków archeologicznych? mgr Patryk Muntowski (AES Pracownia Badań Archeologicznych) – Nowoczesne metody dokumentacji archeologicznej mgr Filip Kuczma, mgr Wojciech Samól (Muzeum II Wojny Światowej) – Sprawozdanie z pierwszego etapu badań archeologicznych na Westerplatte Do większości wystąpień były pytania ale największe zainteresowanie wzbudził wykład wojewódzkiego konserwatora zabytków – Agnieszki Kowalskiej. Padały pytania związane z szeroko pojętą ochroną zabytków, samą definicją czym jest zabytek i odpowiedzialnością za ten zabytek w przypadku jego znalezienia. Jednym z najciekawszych i najważniejszych punktów imprezy „Miasto pod miastem” był spacer z archeologiem po Starym Mieście w Gdańsku. Archeolog opowiadał o najstarszych śladach osady gdańskiej, oprowadzał zwiedzających po mieście wskazując miejsca prowadzonych przed laty wykopalisk, mówił o poczynionych na tych stanowiskach odkryciach. Prace wykopaliskowe i badawcze prowadzone od lat 40. XX wieku pozwoliły m.in. określić wygląd osady, położenie wałów obronnych, wskazać miejsca sakralne. Z pewnością ciekawe dla odbiorców były wyniki ostatnich badań, które pozwoliły na nowe umiejscowienie w horyzoncie czasowym okresu funkcjonowania grodu. Ten ponad dwugodzinny spacer rozpoczynał się na ul. Rycerskiej a kończył na wystawach w Piwnicy Romańskiej, oddziale MAG, i zainteresował w sumie blisko 100 osób. Wyjątkowym gościem był Eryk Popkiewicz znany w świecie rekonstruktorskim bursztynnik- archeolog, który w ciekawy sposób opowiadał o obróbce bursztynu, prezentując ozdoby wzorowane na zabytkach pochodzących z wczesnego średniowiecza wykonane za pomocą zrekonstruowanych narzędzi. Eryk Popkiewicz kończył też sobotnią część imprezy bursztynowym „Fireshow”, w którym efekty ogniowe i dymne uzyskano poprzez odpowiednie użycie płonącego pyłu bursztynowego. Na ogrodzeniu placu, na którym odbywała się impreza przywieszone zostały liczne plansze prezentujące wyniki badań prowadzonych przez MAG, opowiadające historię wybranych zabytków czy przedstawiające metodykę badań archeologicznych. Podczas niedzielnych atrakcji rozdano nagrody laureatom konkursu plastycznego „Historia pewnego zabytku” przeznaczonego dla dzieci i organizowanego w dwóch kategoriach wiekowych. Nadesłane prace prezentowano w oba dni imprezy. Dodatkową atrakcją dla odwiedzających wydarzenie były bilety umożliwiające bezpłatne zwiedzanie w dniach 9 i 10 września wystaw w Domu Przyrodników przy ul. Mariackiej oraz Piwnicy Romańskiej. Wiele osób skorzystało z tej okazji i po raz pierwszy przekroczyło progi naszego Muzeum. Nieciekawa niedzielna pogoda, liczne imprezy weekendowe w obrębie Głównego Miasta w Gdańsku oraz utrudnienia związane z dotarciem na naszą imprezę z powodu biegu Westerplatte i kilkugodzinnego odcięcia części dróg prowadzących na plac przy ulicy Rycerskiej, nie zniechęciły i nie przeszkodziły chętnym. Mieliśmy przyjemność gościć blisko 4500 uczestników. Wśród zwiedzających sporo było rodzin z dziećmi ale nie zabrakło też dorosłych chętnych do uczestnictwa w pokazach, warsztatach, spacerze z archeologiem czy wykładach. Impreza została objęta patronatem honorowym Marszałka Województwa Pomorskiego Mieczysława Struka a także z racji wpisania w program EDD patronatem honorowym Wojewody Pomorskiego Dariusza Drelicha. Ponadto patronat medialny przyjęli: TVP3, Radio Gdańsk, portal trójmiasto.pl oraz Dziennik Bałtycki, co zaowocowało artykułami, audycją, reportażem telewizyjnym oraz spotami radiowymi zapraszającymi do uczestnictwa w obchodach EDD wraz z MAG. Przygotowania do imprezy można było śledzić na profilu FB wydarzenia i na profilu MAG oraz stronie muzealnej. Załączamy zdjęcia poszczególnych stanowisk, kartę egzaminacyjną, plakat, bilet, ulotkę, dyplom. Autor: E. Drozd-Wadyl Fotografie z archiwum MAG, aut. K. Dyrda, J. Ossowska, J. Szmit
Facebook
YouTube